Armenian spiritual songs (V-XIX centuries)

Հայ հոգևոր պրոֆեսիոնալ երաժշտությունը սկիզբ է առել V դարում, որին մեծապես նպաստեց գրերի գյուտը։ Առաջին շարականագիրները Մեսրոպ Մաշտոցն էին և Սահակ Պարթևը, որոնք նպատակ ունեին հայ ժողովրդին պարզ շարականների միջոցով ծանոթացնելու սուրբգրային դրվագներին ու պատմություններին։ Կարելի է ասել, որ առաջին շարականները հիմնված էին հայ մեհենական տաղաչափական կանոնների վրա․ ինչպես որ հայոց լեզվով, դրա քերականական կանոններով ու վայելչախոսությամբ նախկինում հյուսում էին աղոթքներ՝ ուղղված Արամազդին, Անահիտին, Աստղիկին ու Վահագնին և մյուսներին, բայց հետո սկսեցին նույն լեզվով աղոթել Տեր աստծուն, այնպես էլ հայ հոգևոր երաժշտության դեպքում աղոթքի հասցեատերը միայն փոխվեց, իսկ երաժշտական ավանդույթները պահպանվեցին և լայնորեն կիրառվեցին մեր առաջին շարականագիրների կողմից։ V դարի մյուս նշանավոր շարականագիրն է նրանց աշակերտ Մովսես Խորենացին։ Հետագա դարերում հայ հոգևոր երաժշտությունը, հիմնվելով այս երեքի ստեղծագործությունների վրա, նոր զարգացում ապրեցին, ի հայտ եկան մեղեդային առավել բարդ և չքնաղ ստեղծագործություններ։ Այս տեսացանկում ներկայացված են հայ հոգևոր երգերը, շարականները, գանձերն ու տաղերը՝ ըստ ժամանակաշրջանի։ Վերնագրերում նշում ենք հեղինակների անունները և ապրած դարաշրջանը։ Իսկ յուրաքանչյուր տեսանյութի նկարագրի տեղում տրված են տեղեկություններ հեղինակի, տվյալ ստեղծագործության մասին և երգերի խոսքերը։